Infografika: Historia największych pandemii na świecie

Zobacz ciekawą infografikę, przedstawiającą na osi czasu historię oraz  liczbą ofiar śmiertelnych rozmaitych pandemii, które nawiedzały ludzkość na przestrzeni stuleci.

Historia pandemii na świecie

Pandemia (gr. pan „wszyscy”, demos „lud”) – nazwa epidemii o szczególnie dużych rozmiarach, na dużym obszarze, obejmującej kraje, a nawet kontynenty.

W dzisiejszych czasach ludzie podróżują bardzo często po całym świecie, a wraz z nimi choroby zakaźne również. Nawet w dzisiejszej erze epidemie są prawie stałe, choć nie każda epidemia osiąga poziom pandemiczny, jak w przypadku nowego koronawirusa SARS-Cov-2 (COVID-19).

Poniższa infografika przedstawia niektóre z najbardziej śmiercionośnych pandemii w historii, od Plagi Antoniny po obecnie rozprzestrzeniającego się po świecie koronawirusa (COVID-19). Choroby nękają ludzkość od zarania dziejów, to nasza śmiertelna wada. Jednak dopiero po znaczącym przejściu na społeczności rolne dramatycznie wzrosła skala i rozprzestrzenianie się rozmaitych chorób.


Powszechny handel stworzył także nowe możliwości interakcji ludzi i zwierząt, które przyspieszyły takie epidemie. Malaria, gruźlica, trąd, grypa, ospa i inne pojawiły się po raz pierwszy we wczesnych latach rozwoju handlu. Im bardziej staliśmy się ucywilizowani –  większe miasta, bardziej egzotyczne szlaki handlowe i zwiększony kontakt z różnymi populacjami ludzi, zwierząt i ekosystemów – tym większe stawało się prawdopodobieństwo wybuchu pandemii.

Oto niektóre z głównych pandemii, w historii ludzkości i szacunkowa liczba ofiar, które pochłonęły te choroby:

nazwa okres typ/żywiciel liczba ofiar
Plaga Antoniny 165-180 Uważa się, że jest to ospa lub odra 5 mln
Japońska epidemia ospy 735-737 poważny wirus Variola 1 mln
Zaraza Justyniana 541-542 bakterie Yersinia pestis/ szczury, pchły 30-50 mln
Czarna śmierć 1347-1351 bakterie Yersinia pestis/ szczury, pchły 200 mln
Ospa prawdziwa 1520 późniejszy główny wirus Variola 56 mln
Wielka zaraza w Londynie 1665 bakterie Yersinia pestis/ szczury, pchły 100 tys.
Włoska zaraza 1629-1631 bakterie Yersinia pestis/ szczury, pchły 1 mln
Cholera 1-6 1817-1923 V. bakterie cholerae 1 mln+
Trzecia zaraza 1885 bakterie Yersinia pestis/szczury, pchły 12 mln (Chiny i Indie)
Żółta febra (gorączka) lata 1800 wirus/ owady 100-150 tys. (Stany Zjednoczone)
Rosyjska grypa 1889–1890 prawdopodobnie H2N2 (ptasie pochodzenie) 1 mln
Hiszpańska grypa (hiszpanka) 1918–1919 wirus H1N1/ świnie 40–50 mln
Wirus azjatyckiej grypy 1957-1958 wirus H2N2 1,1 mln
Grypa hongkong 1968-1970 wirus H3N2 1 mln
HIV/AIDS 1981-obecnie wirus/ szympansy 25-35 mln
Świńska grypa 2009-2010 wirus H1N1/ świnie 200 tys.
SARS 2002-2003 koronawirus/ nietoperze, cywety 770
Ebola 2014-2016 Ebolawirus / dzikie zwierzęta 11 tys.
MERS 2015-obecnie koronawirus/ nietoperze, wielbłądy 850
COVID-19 2019-obecnie koronawirus/nieznany (prawdopodobnie pangoliny) 8 tys. (18 marca 2020 r.)

Uwaga: Wiele z wymienionych powyżej liczb śmiertelnych ofiar to szacunki na podstawie dostępnych badań. Niektóre, takie jak Plaga Justyniana, podlegają debacie na podstawie nowych dowodów.

Interaktywna mapa zachorowań na koronowirusa (COVID-19)

Pomimo utrzymujących się chorób i pandemii w historii, istnieje jeden spójny trend w czasie – stopniowe zmniejszanie się śmiertelności. Ulepszenia opieki zdrowotnej i zrozumienie czynników, które powodują inkubację wirusów wywołujących pandemie, były potężnymi narzędziami w łagodzeniu ich skutków.

Poniższa infografika zawiera liczbę śmiertelnych ofiar COVID-19 według stanu na 15 marca 2020 roku.

Infografika obrazująca śmiertelność największych pandemii w historii ludzkości (do 2020 roku):

Infografika: Historia pandemii i ich ofiar śmiertelnych (do 2020 roku)

Infografika: Historia pandemii i ich ofiar śmiertelnych

Gniew bogów

W wielu starożytnych społeczeństwach ludzie wierzyli, że duchy i bogowie powodują choroby będące zemstą na tych, którzy zasłużyli na ich gniew. To nienaukowe postrzeganie często prowadziło do katastrofalnych reakcji, które doprowadziły do ​​śmierci tysięcy, jeśli nie milionów. W przypadku zarazy Justyniana bizantyjski historyk Procopius z Cezarei prześledził dotarcie dżumy (bakterie Yersinia pestis) do Chin i północno-wschodnich Indii, drogą lądową i morską do Egiptu, gdzie przez porty śródziemnomorskie wjeżdżał do Cesarstwa Bizantyjskiego.

Pomimo pozornej wiedzy na temat roli, jaką odgrywa geografia i handel w tym rozprzestrzenianiu się wirusa, Procopius obwinił o wybuch zarazy cesarza Justyniana, ogłaszając go diabłem, lub wzywając Boga do kary za złe działania. Niektórzy historycy stwierdzili, że to wydarzenie mogło zepsuć starania cesarza Justyniana o ponowne połączenie zachodnich i wschodnich pozostałości Cesarstwa Rzymskiego i zapoczątkowały Ciemne Wieki.

Na szczęście ludzkość lepiej rozumie przyczyny chorób, co skutkuje drastyczną poprawą reakcji na współczesne pandemie, choć powolne i niepełne.

Kwarantanna

Praktykowanie kwarantanny rozpoczęło się w XIV wieku, aby chronić nadmorskie miasta przed epidemią dżumy. Ostrożne władze portowe wymagały, aby statki przybywające do Wenecji z zainfekowanych portów były zakotwiczone w porcie przez 40 dni przed wyładunkiem –  słowo „kwarantanna” pochodzi od włoskiego „quaranta giorni” lub 40 dni.

Jednym z pierwszych przypadków polegania na geografii i analizie statystycznej był Londyn w połowie XIX wieku, podczas wybuchu cholery. W 1854 roku dr John Snow doszedł do wniosku, że cholera rozprzestrzenia się przez skażoną wodę i postanowił skorelować dane dotyczące śmiertelności w okolicy bezpośrednio na mapie. Ta metoda ujawniła zbiór przypadków wokół konkretnej pompy, z której ludzie czerpali wodę.

Śledzenie zakażeń

Naukowcy używają podstawowej miary do śledzenia zaraźliwości choroby zwanej wskaźnikiem zaraźliwości (liczbą reprodukcyjną) – znaną również jako R0 lub „R nught”. Ta liczba mówi nam, ile średnio podatnych osób zaraża każda zakażona (chora) osoba.

Wskaźnik zaraźliwości RO

Wskaźnik zaraźliwości RO

Odra znajduje się na szczycie listy, ponieważ jest najbardziej zakaźna z zakresem R0 12–18. Oznacza to, że jedna osoba może zarażać średnio od 12 do 18 osób w nieszczepionej populacji. Odra może być najbardziej zjadliwa, jednak szczepienia i odporność ludzi mogą ograniczyć jej rozprzestrzenianie się. Im bardziej ludzie są odporni na chorobę, tym mniejsze jest prawdopodobieństwo jej rozprzestrzeniania się, co czyni szczepienia krytycznymi, aby zapobiec ponownemu pojawieniu się znanych i uleczalnych chorób.

Trudno jest obliczyć i przewidzieć prawdziwy wpływ COVID-19, ponieważ epidemia wciąż trwa, a naukowcy wciąż zbierają informacje o tej nowej formie koronawirusa.

Urbanizacja i rozprzestrzenianie się chorób

Dochodzimy do miejsca, w którym zaczęliśmy, z rosnącymi globalnymi powiązaniami i interakcjami jako siłą napędową pandemii. Od małych plemion łowieckich i rolniczo-koczownicze plemiona po metropolie, po wzajemne poleganie ludzkości na innych, które stworzyło również możliwości rozprzestrzeniania się chorób.

Urbanizacja w rozwijającym się świecie powoduje, że coraz więcej mieszkańców wsi zamieszkuje gęstsze dzielnice, podczas gdy wzrost liczby ludności wywiera większą presję na środowisko. Jednocześnie ruch lotniczy pasażerów prawie podwoił się w ciągu ostatniej dekady. Te makrotrendy mają głęboki wpływ na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych.

Gdy organizacje i rządy na całym świecie proszą obywateli o praktykowanie dystansu społecznego w celu zmniejszenia liczby infekcji, świat cyfrowy pozwala ludziom utrzymywać kontakty i handel jak nigdy dotąd.

Pandemia COVID-19 jest na wczesnym etapie i nie można oczywiście przewidzieć jej przyszłego wpływu. Ten post i infografika mają na celu zapewnienie kontekstu historycznego, a autorzy grafiki będą ją aktualizować w miarę upływu czasu, aby zachować jej dokładność.

źródło: Visual Capitalist – Visualizing the History of Pandemics