Co było inspiracją do powstania kodów QR? Od planszy do Go do piksela: poznaj sekretną historię kodu QR.
Choć kody QR (Quick Response) są dziś wszechobecne — od menu w restauracjach po bilety kolejowe — ich korzenie sięgają znacznie głębiej niż era smartfonów. Powstały w 1994 roku w Japonii, a ich twórca, Masahiro Hara z firmy Denso Wave, czerpał inspirację z jednej z najstarszych gier planszowych świata – Go.
Gra Go (znana również jako Weiqi lub Baduk) to starożytna, strategiczna gra planszowa dla dwóch osób, wywodząca się z Azji. Celem jest otoczenie czarnymi lub białymi kamieniami większego terytorium (pustych przecięć linii) na planszy (19×19, 13×13 lub 9×9) niż przeciwnik. Gra słynie z prostych zasad i niezwykłej głębi strategicznej.
Podczas gdy sztuczna inteligencja DeepBlue pokonała mistrza szachowego 1997 roku, gra Go okazała się znacznie trudniejsza dla maszyn. Dopiero w 2016 roku algorytm AlphaGo zdołał pokonać czołowego ludzkiego gracza, co tylko potwierdza niesamowitą złożoność struktury, która stała się fundamentem kodu QR.
➔ PRZECZYTAJ TAKŻE: Niewidzialny dla oka, wieczny dla danych: najmniejszy kod QR z Wiednia
Inspiracja grą „Go”
Masahiro Hara, pracując nad nowym systemem śledzenia części samochodowych, szukał sposobu na zakodowanie większej ilości danych niż pozwalał na to kod kreskowy. Rozwiązanie przyszło podczas przerwy na grę w Go.
- Mechanika gry: Go to starożytna chińska gra strategiczna (znana od ok. 548 r. p.n.e.), rozgrywana na siatce o wymiarach 19×19 linii. Gracze umieszczają na niej czarne i białe kamienie, starając się otoczyć terytorium przeciwnika.
- Genialne spostrzeżenie: Hara zauważył, że układ czarnych i białych kamieni na siatce to idealny sposób na wizualne przedstawienie informacji dwuwymiarowej. Tak narodził się pomysł na „moduły” (czarno-białe piksele), które tworzą strukturę kodu QR.
Dlaczego kody kreskowe UPC przestały wystarczać?
Przed rokiem 1994 przemysł opierał się na kodach kreskowych UPC. Miały one jednak poważne ograniczenia:
- Pojemność: Tradycyjny kod UPC może pomieścić tylko 12 cyfr.
- Kierunkowość: Skany mogły odbywać się tylko w jednej płaszczyźnie (poziomej).
- Odporność: Uszkodzenie małego fragmentu kodu kreskowego czyniło go nieczytelnym.
Przewaga techniczna kodu QR
Kody QR zrewolucjonizowały przechowywanie danych dzięki strukturze 2D (pionowej i poziomej). Obecnie kody te występują w wersjach od $1$ do $40$.
| Cecha | Kod UPC (Kreskowy) | Kod QR (Wersja 40) |
|---|---|---|
| Pojemność cyfrowa | 12 cyfr | Do 7089 cyfr |
| Pojemność alfanumeryczna | Bardzo ograniczona | Do 4296 znaków |
| Pojemność binarna | Brak | 23.648 bitów |
| Odczyt | Jednokierunkowy | Wielokierunkowy (360º) |
Modułowa budowa
Kod QR składa się z modułów. Wersja 1 to siatka 21 x21 modułów (maksymalnie 152 bity). Najbardziej zaawansowana Wersja 40 posiada siatkę o boku 177 modułów, co pozwala na osadzanie w kodzie linków, grafik, a nawet złożonych instrukcji technicznych.
Globalny sukces i darmowa licencja
Firma Denso Wave podjęła kluczową decyzję dla rozwoju technologii: udostępnili patent na kody QR za darmo. Ich model biznesowy opierał się początkowo na sprzedaży profesjonalnych czytników do fabryk. Nie przewidzieli jednak, że w przyszłości każdy z nas będzie nosił taki czytnik w kieszeni w postaci smartfona.
➔ PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak utworzyć kod QR za pomocą przeglądarki?
Dziś kody QR są fundamentem:
- Płatności mobilnych (szczególnie w Azji).
- Systemów logistycznych i magazynowych.
- Interaktywnego marketingu i szybkiego dostępu do informacji (URL).
➔ Obserwuj nas w Google News, aby być na bieżąco!
źródło: BGR
zdjęcie wykorzystane we wpisie z Depositphotos