Bogowie i roboty, czyli jak ludzie starożytności wymyślili sztuczne życie 

Publikacja Adrienne Mayor dowodzi, że wizje sztucznej inteligencji i mechanicznych bytów nie są nowożytnym wynalazkiem, lecz realizacją mitycznych marzeń o kreowaniu życia, które towarzyszą ludzkości od ponad dwóch tysięcy lat.

Najnowsza książka Adrienne Mayor pt. Bogowie i roboty. Jak ludzie starożytności wymyślili sztuczne życie stanowi przełomowe spojrzenie na historię idei, dowodząc, że koncepcje sztucznej inteligencji, robotyki i ulepszania ludzkiego organizmu nie są wyłącznie domeną XXI wieku. Autorka analizuje mity sprzed ponad 2500 lat, ukazując je jako formę wczesnego „science fiction”, które kształtowało ludzkie marzenia o byciu stwórcą.

Mitologia jako prorocza wizja technologii

Główna teza książki zakłada, że starożytne cywilizacje – od Grecji i Rzymu, po Chiny i Indie – posiadały wyrafinowane koncepcje mechanicznych automatów. Choć ówczesna technologia nie pozwalała na ich realizację, wyobraźnia ludzka stworzyła fundamenty pod dzisiejsze osiągnięcia.

Kluczowe motywy badane przez Mayor:

• Sztuczne życie: Kreowanie bytów przez bogów, które posiadają własną wolę lub wykonują zaprogramowane zadania.
• Biotechnologia w mitach: Próby ulepszania ludzkiego ciała, poszukiwanie nieśmiertelności i wymiana organów na mechaniczne odpowiedniki.
• Automatyzacja: Opisy urządzeń, które działają bez bezpośredniej ingerencji człowieka.

Struktura i tematyka dzieła

Książka nie ogranicza się jedynie do opisu faktów historycznych, ale skłania do refleksji nad etycznym wymiarem postępu.

1. Uniwersalność marzeń: Mayor przemierza różne kręgi kulturowe (Grecja, Rzym, Chiny, Indie), udowadniając, że pragnienie stworzenia sztucznego towarzysza lub sługi jest wpisane w naturę ludzką niezależnie od szerokości geograficznej.
2. AI jako współczesna Puszka Pandory: Autorka stawia pytania o zagrożenia. Czy dzisiejsze algorytmy i autonomiczne maszyny nie są powtórzeniem błędów mitycznych bohaterów, którzy igrając z siłami natury, sprowadzali na siebie nieszczęście?
3. Relacja człowiek-maszyna: Analiza tego, jak zmieniało się postrzeganie granic między tym, co naturalne, a tym, co wytworzone sztucznie.

Profil odbiorcy i korzyści z lektury

Książka Bogowie i roboty. Jak ludzie starożytności wymyślili sztuczne życie jest skierowana do szerokiego grona czytelników, łącząc wiedzę humanistyczną z zainteresowaniem nowoczesnymi technologiami.

Kto powinien sięgnąć po tę pozycję?

• Miłośnicy historii i mitologii klasycznej.
• Osoby zawodowo związane z sektorem AI i nowymi technologiami.
• Studenci kulturoznawstwa, filozofii oraz historii nauki.
• Czytelnicy poszukujący głębszego kontekstu dla współczesnych debat o etyce robotyki.

Co oferuje ta publikacja?

• Perspektywę historyczną: Zrozumienie, że nasze dzisiejsze dylematy mają korzenie w antyku.
• Inspirację: Nowe spojrzenie na znane mity przez pryzmat inżynierii i informatyki.
• Refleksję nad przyszłością: Rozważania o tym, dokąd zmierza ludzkość w swojej pogoni za statusem „twórcy bogów”.

O autorce

Adrienne Mayor to uznana badaczka i autorka specjalizująca się w mitologii oraz historii nauki. Jej prace są cenione za umiejętne łączenie rygoru naukowego z przystępnym językiem, co czyni ją jedną z najważniejszych postaci w dziedzinie badań nad wpływem antyku na współczesność.

O książce

• tytuł oryginału: Gods and Robots: Myths, Machines, and Ancient Dreams of Technology
• tytuł polski: Bogowie i roboty. Jak ludzie starożytności wymyślili sztuczne życie
• autorka: Adrienne Mayor
• tłumaczenie: Violetta Dobosz
• wydawnictwo: Znak Horyzont
• EAN: 9788384275412
• oprawa: okładka twarda
• wersje: e-book i wersja papierowa
• liczba stron: 400
• format: 158×225
• data premiery: 8 kwietnia 2026 roku

źródło: Znak Horyzont