Jak rozliczyć kupno lub sprzedaż kryptowalut w PIT-38?

Jeżeli kupiłeś lub sprzedałeś kryptowaluty w minionym roku podatkowym, to złóż zeznanie podatkowe, aby wykazać nabycie lub zbycie waluty wirtualnej – ma to znaczenie w kolejnych latach!

UWAGA! Ten artykuł nie jest oficjalną poradą prawną i ma charakter poglądowy, jak podejść do rozliczenia sprzedaży i kupna kryptowalut za 2025 rok. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami! W przypadku wątpliwości zawsze skontaktuj się z infolinią podatkową lub ze swoim Urzędem Skarbowym. Ten artykuł nie stanowi podstawy, na którą można powołać się przy zeznaniach i wyjaśnieniach składanych w Urzędzie Skarbowym! Nie odpowiadamy za ewentualne błędy lub błędne interpretacje, które omyłkowo mogły zostać tutaj przedstawione. Jeśli zauważyłeś błąd w tym artykule, skontaktuj się z nami, abyśmy mogli go poprawić!

Złóż zeznanie podatkowe, jeżeli dokonałeś odpłatnego zbycia lub nabycia waluty wirtualnej, Zeznanie składasz nawet wtedy, gdy odpłatnego zbycia lub nabycia kryptowaluty dokonujesz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy prowadzisz działalność, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – takie transakcje rozliczasz wówczas w prowadzonej przez Ciebie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zbycie walut wirtualnych (kryptowalut) w Polsce podlega 19% podatkowi dochodowemu od wypracowanego dochodu (przychód minus koszty). Rozliczenia dokonuje się na formularzu PIT-38 do 30 kwietnia roku następnego, niezależnie od formy opodatkowania innych dochodów.

Co ważne podmioty gospodarcze, za pośrednictwem których dokonujesz transakcji kupna, sprzedaży, wymiany kryptowalut, nie mają ustawowego obowiązku sporządzania informacji dla podatników oraz organów skarbowych, więc musisz o tym samodzielnie poinformować swój Urząd Skarbowy. Należy też pamiętać, że wymiana krypto-krypto nie jest opodatkowana. 

W zeznaniu rocznym wykazujesz wszystkie koszty, jakie ponosisz w danym roku podatkowym, niezależnie od tego, czy w tym samym roku doszło do sprzedaży kryptowalut, czy też nie.

Sam zakup kryptowalut za złotówki (PLN) nie powoduje konieczności zapłaty podatku, ale zakup ten stanowi koszt uzyskania przychodu, który warto wykazać w zeznaniu rocznym PIT-38, aby obniżyć podatek w przyszłości. Jeśli w tym samym roku podatkowym nie sprzedałeś krypto lub sprzedałeś je z zyskiem mniejszym niż koszt uzyskania przychodu wykażesz stratę (koszty większe niż przychody). Tę stratę możesz odliczyć od dochodu z krypto w kolejnych latach. Jeśli kupiłeś krytowaluty i trzymasz je (nie sprzedałeś), zachowaj dowód zakupu (historia transakcji z giełdy, potwierdzenie przelewu), aby udokumentować ten koszt. Podatek od krypto to 19% od dochodu (przychód minus koszty). Nie płacisz podatku od samego zakupu, tylko od zysku ze sprzedaży.

Zeznanie PIT-38 składasz w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, którego dotyczy rozliczenie podatku dochodowego.

Najważniejsze informacje o rozliczaniu kryptowalut w zeznaniu podatkowym

• Dochód ze sprzedaży lub wymiany na waluty tradycyjne, towary lub usługi podlega opodatkowaniu. Opodatkowany dochód to różnica między przychodami a kosztami nabycia.
• Stawka podatku wynosi 19% od dochodu.
• Deklarację PIT-38 należy złożyć do 30 kwietnia roku następnego.
• Dochody z kryptowalut są rozliczane oddzielnie od dochodów z pracy (PIT-37) czy giełdy (PIT-38 – inne kapitały).
• Można odliczyć udokumentowane koszty nabycia kryptowalut i prowizje giełdowe.
• Wymiana kryptowaluty na inną kryptowalutę (np. BTC na ETH) nie podlega opodatkowaniu.
• Kupno kryptowalut w danym roku warto wykazać w PIT-38, aby rozliczyć koszty z poprzednich lat (nawet jeśli w danym roku nie sprzedawałeś kryptowalut).
• Dochody powyżej 1 mln zł podlegają dodatkowej 4% daninie solidarnościowej. 

Zasady mogą być inne w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy AML), jednak osoby fizyczne zazwyczaj rozliczają się tak, jak opisano powyżej. 

Czym jest odpłatne zbycie i nabycie kryptowalut?

Odpłatne zbycie waluty wirtualnej to:

• sprzedaż kryptowaluty – czyli zamiana waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy (np. sprzedaż na giełdzie, na wolnym rynku, w kantorze),
• wymiana tej waluty na towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna,
• uregulowanie innych zobowiązań kryptowalutą.

Pamiętaj! Wymiana pomiędzy walutami wirtualnymi, niezależnie od tego, czy jest dokonywana na giełdzie, czy jednostkowo, nie podlega opodatkowaniu.

Odpłatne nabycie kryptowalut

Do odpłatnego nabycia kryptowaluty dochodzi wówczas, gdy ponosisz wydatki. Wysokość tych wydatków wykaż w zeznaniu rocznym niezależnie od tego, czy w danym roku wystąpił u Ciebie przychód z odpłatnego zbycia kryptowaluty, czy też nie.

Przykład rozliczenie sprzedaży i kupna kryptowalut w PIT-38

Ale co i gdzie dokładnie wpisać w zeznaniu podatkowym w formularzu PIT-38, jeśli kupowałeś lub sprzedawałeś waluty wirtualne w poprzednim roku podatkowym?

Dochód oblicz według wzoru:

dochód = przychód – koszty uzyskania przychodów

Jeżeli przychód jest mniejszy od kosztów uzyskania przychodów, Twój dochód wynosi 0 zł (zero). Uwaga! Przy odpłatnym zbyciu kryptowaluty nigdy nie wystąpi strata.

Przychód z odpłatnego zbycia kryptowalut: są przychody uzyskane z tytułu wymiany waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną.

Kosztami uzyskania przychodów są:

• udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie walut wirtualnych, w tym prowizje giełdowe przy kupnie oraz prowizje przy sprzedaży.
• koszty związane z ich zbyciem, w tym udokumentowane wydatki poniesione na rzecz podmiotów, które pośredniczą w sprzedaży tych walut.

W deklaracji PIT-38 w kosztach uzyskania przychodu z kryptowalut można uwzględnić prowizje pośrednika (giełdy, kantoru) poniesione przy zakupie walut wirtualnych:

• Prowizje zwiększają sumę kosztów uzyskania przychodów, co obniża dochód do opodatkowania.
• Dokumentacja: prowizje muszą być udokumentowane (np. potwierdzenie transakcji z giełdy, historia transakcji), aby urząd skarbowy uznał je za koszt.
• Koszty niepodlegające odliczeniu: Nie można zaliczyć do kosztów zakupu sprzętu do kopania czy opłat za portfele. 

Podsumowując, kupując kryptowaluty, sumujesz cenę nabycia + prowizję za kupno. To wszystko wpisujesz jako łączny koszt zakupu w PIT-38.

Ważne: W zeznaniu rocznym wykazujesz wszystkie koszty, jakie ponosisz w danym roku podatkowym, niezależnie od tego, czy w tym samym roku doszło do sprzedaży kryptowalut, czy też nie.

Pamiętaj, aby oddzielnie wpisać do zeznania koszty uzyskania przychodów, które:

• zostały poniesione w danym roku podatkowym (kolumna c),
• były poniesione w latach ubiegłych, ale nie zostały potrącone w poprzednim roku podatkowym (kolumna d),
• nie zostały potrącone w roku podatkowym (kolumna f).

Przykład, jak wypełnić formularz PIT-38, gdy kupujesz i sprzedajesz kryptowaluty?

Przykład uzupełnienia formularza PIT-38 część E. Dochód / koszty – art. 30b ust. 1a ustawy w przypadku nabycia i zbycia kryptowaluty.

W polu 36. (kolumna b) wpisujemy Przychód ze sprzedaży kryptowalut – czyli tyle ile otrzymaliśmy za sprzedaż kryptowaluty w danym roku podatkowym, za który się rozliczamy – w tym przypadku 450 zł. Jeśli nie sprzedawałeś kryptowaluty, nie uzupełniasz tego pola.

W polu 37. (kolumna c) wpisujemy koszty uzyskania przychodów poniesione w danym roku podatkowym, czyli kwotę za jaką kupiliśmy kryptowaluty. Wpisujemy tę kwotę nawet jeśli nie sprzedawaliśmy żadnych kryptowalut w danym roku. W poniższym przykładzie kupiliśmy kryptowaluty za 1000 zł i wpisujemy tę kwotę. Dzięki temu będziemy mogli wykazać ewentualne koszty w kolejnych latach – np. w polu 38. (kolumna d) w roku następnym.

Kolejne pola powinny uzupełnić się automatycznie, jeśli rozliczamy się przez Twój e-PIT.

Pole 39. (kolumna e) do Dochód obliczany ze wzoru, który jeśli jest większy od 0 jest opodatkowany. W poniższym przykładzie jest on ujemny, więc nie wpisujemy nic (traktuje się jako 0 zł, których nie trzeba wpisywać).

Pole 40. (kolumna f) to koszty uzyskania przychodów, które nie zostały potrącone w danym roku podatkowym, obliczane automatycznie w Twój e-PIT wg wzoru: (c+d)-b. W poniższym przykładzie to 550 zł: wyliczone wg wzoru, czyli (1000 + 0) - 450, które będzie można wykazać w kolejnych latach w polu 38. (kolumna d).

Stawka podatku dla osób indywidualnych to 19% – ta stawka podpowiadana jest w formularzu PIT-38 w usłudze Twój e-PIT. Podstawa obliczenia podatku oraz podatek są obliczane automatycznie w usłudze Twój e-PIT W poniższym przykładzie nie ma dochodu, więc nie trzeba wpisywac żadnych danych w polach 41, 42 oraz 43. Poniżej zostały wpisane, aby zilustrować jakie dane są uwzględnianie w przykładzie.

Drugi przykład (niezależny od powyższego), w którym musimy zapłacić podatek dochodowy od sprzedaży kryptowalut

Poniżej przykład analogiczny do powyższego, ale zmieniliśmy kwotę Przychodu, aby była wyższa niż koszty zakupu kryptowalut. W tym przypadku musimy zapłacić podatek od dochodów ze sprzedaży kryptowalut:

• pole 36 (b): wykazujemy 1000 zł ze sprzedaży kryptowalut
• pole 37 (c): wykazujemy kwotę 200 zł za zakup kryptowalut w danym roku
• pole 38 (d): wykazujemy 320 zł – kwotę którą ponieśliśmy w latach ubiegłych na zakup kryptowalut, i której nie potrąciliśmy w poprzednim roku podatkowym (kwota z pola 40. (f) z zeznania roku poprzedniego)
• pole 39 (e): to dochód, który podlega opodatkowaniu, wyliczany ze wzoru e = b - (c + d)– w tym przykłądzie jest to 480 zł = 1000 - (200 + 320) zł
• pole 40 (f): to koszty uzyskania przychodu, które nie zostały potrącone w tym roku podatkowym, obliczane ze wzoru f = (c + d) – b, jeśli wynik jest ujemny to nie uwzględniamy go i wpisujemy 0 lub pozostawiamy pole puste (w usłudze Twój e-PIT to pole jest obliczane automatycznie). W naszym przypadku Przychód przewyższa koszty uzyskania przychodów, czyli otrzymujemy wynik ujemny, więc wpisujemy 0 zł: -480 zł = (200 + 320) - 1000 zł
• pole 41: to podstawa obliczenia podatku (po zaokrągleniu do pełnych złotych, jeśli wyszła kwota z groszami). Przepisujemy tutaj kwotę z pozycji 39 (kolumna e), czyli w naszym przykładzie 480 zł
• pole 42: stawka podatku 19%
• pole 43: podatek od dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 1a ustawy – tutaj kwotę z poz. 41 należy przemnożyć przez stawkę podatku z poz. 42. W naszym przykładzie jest to 480 zł * 19% czyli 91,20 zł. NIE JEST TO JESZCZE FINALNY PODATEK DO ZAPŁATY z PIT-38! (czytaj dalej).

Ewentualny podatek do zapłaty lub nadpłatę zobaczysz w sekcji G .Podatek do zapłaty / nadpłata w polach odpowiednio 51. – PODATEK DO ZAPŁATY oraz 52. – NADPŁATA. Ta kwota jest wyliczana automatycznie w usłudze Twój e-PIT po wpisaniu wszystkich danych w formularzu PIT-38.

Obowiązujące formularze PIT-38 znajdziesz na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.

Do kosztów nie możesz zaliczyć wydatków:

• które nie są bezpośrednio związane z nabyciem i sprzedażą walut wirtualnych, np. związanych z finansowaniem zakupu walut wirtualnych (tj. koszty pożyczek, kredytów),
• związanych z zamianą waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną,
• na zakup sprzętu przeznaczonego do kopania waluty wirtualnej,
• na zakup energii elektrycznej zużywanej w związku z wykorzystywaniem sprzętu do kopania waluty wirtualnej.

Pamiętaj: Jeśli w danym roku poniesiesz wydatki na nabycie walut wirtualnych przewyższające przychód uzyskany z ich zbycia (bądź też w danym roku nie uzyskasz przychodu z tego tytułu), to nadwyżka kosztów uzyskania przychodów powiększy koszty z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych w następnym roku podatkowym. W kolejnym roku tę nadwyżkę potraktujesz tak samo, jak koszty ponoszone na bieżąco.

Stratę poniesioną z tytułu odpłatnego zbycia kryptowalut nie można odliczyć! Nadwyżkę kosztów uzyskania przychodów nad przychodami z odpłatnego zbycia walut wirtualnych uzyskanymi w danym roku podatkowym, uwzględnisz w kosztach uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych w następnym roku podatkowym.

Jak złożyć zeznanie?

Zeznanie możesz złożyć w formie elektronicznej lub papierowej:

• w usłudze Twój e-PIT dostępnej w serwisie e-Urzędu Skarbowego,
• korzystając z aplikacji mobilnej e-Urząd Skarbowy (e-US) dostępnej w sklepach Google Play i App Store – zakładka Dokumenty ➜ Deklaracje,
• przez e-Deklaracje.
• zeznanie w formie papierowej możesz zanieść do urzędu skarbowego lub przesłać je do urzędu pocztą, najlepiej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zwróć uwagę, że zeznanie powinno być nadane w placówce pocztowej operatora publicznego (Poczty Polskiej) przed upływem terminu na złożenie zeznania.

Gdzie uzyskać szczegółowe i OBOWIĄZUJĘ informacje, w przypadku wątpliwości?

Pamiętaj, aby zawsze sprawdzać aktualnie obowiązujące przepisy, które mogą się zmieniać! Powyższe informacje zostały sporządzone na podstawie informacji ze strony Ministerstwa Finansów, na której znajdziesz zawsze aktualne dane.

Jeżeli masz dodatkowe pytania lub wątpliwości skorzystaj z informacji dzwoniąc na ogólnopolską infolinię KAS na numer (+48) 22 330 03 30 i wybrać tonowo 0. Szczegółowe informacje na temat rozliczenia PIT podatnicy znajdą na stronie podatki.gov.pl. Za pomocą tej strony podatnicy mogą również zadawać pytania online – mailowo i na czacie.

Wsparcie dla osób rozliczających PIT zapewniają też urzędy skarbowe. Podatnicy mogą m.in. elektronicznie zarezerwować wizytę w wybranym urzędzie, w konkretnym dniu i o wybranej godzinie na stronie wizyta.podatki.gov.pl. Mogą również telefonicznie zarezerwować termin wizyty, dzwoniąc na infolinię KAS i wybierając tonowo 2. Wizytę można też bardzo łatwo umówić przez aplikację mobilną e-Urząd Skarbowy (e-US).

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

źródło: podatki.gov.pl | Ministerstwo Finansów